इराणचा शांतता प्रस्ताव अमेरिकेने फेटाळला

तेहरान/वॉशिंग्टन : पश्‍चिम आशियातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्‍वभूमीवर इराण आणि अमेरिकेमधील संबंध पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील संघर्ष आणि सलग चकमकींमुळे निर्माण झालेली अस्थिरता कमी करण्यासाठी इराणने शांतता चर्चेचा नवा प्रस्ताव पुढे केला आहे. मात्र, अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी हा प्रस्ताव स्पष्ट शब्दांत नाकारत अस्वीकार्य असल्याचे म्हटले आहे.
वॉशिंग्टनमध्ये झालेल्या चर्चांनंतर ट्रम्प यांनी सांगितले की, इराणच्या मागण्या अशा स्वरूपाच्या आहेत की त्यावर कोणत्याही परिस्थितीत सहमती होऊ शकत नाही. त्यांनी नेमक्या कोणत्या अटी वादग्रस्त आहेत, याचा तपशील दिला नाही; मात्र या प्रस्तावाबाबत ते समाधानी नसल्याचे स्पष्ट केले. सुमारे चाळीस दिवस चाललेल्या तीव्र संघर्षानंतर अमेरिका आणि इस्रायलने इराणची लष्करी ताकद मोठ्या प्रमाणात कमी केल्याचा दावा केला होता. तरीही, सध्याच्या घडामोडी वेगळेच चित्र दाखवत आहेत. तेहरानने हल्ल्यांनंतर ढिगार्‍याखाली गाडलेला शस्त्रसाठा पुन्हा बाहेर काढण्यास आणि सक्रिय करण्यास सुरुवात केली असल्याचे समोर आले आहे. अमेरिकेकडून इस्रायलला मोठ्या प्रमाणावर शस्त्रसाठा पुरवण्यात आला आहे. सुमारे सहा हजार पाचशे टन शस्त्रसाठा पाठवण्यात आल्याचे वृत्त असून, इराणविरोधात पुढील कारवाईच्या शक्यता तपासल्या जात आहेत. अमेरिकेच्या मध्यवर्ती लष्करी नेतृत्वाने अत्याधुनिक क्षेपणास्त्र वापरण्याचा पर्यायही पुढे ठेवला असल्याची माहिती समोर आली आहे. इराणने पाकिस्तानमार्फत अमेरिकेकडे नव्या चर्चेचा प्रस्ताव पाठवला. या प्रस्तावात होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील सागरी वाहतूक सुरळीत करण्यावर विशेष भर देण्यात आल्याचे सांगितले जाते. जागतिक व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाणारी ही सामुद्रधुनी सध्या तणावामुळे धोक्यात आली आहे. ट्रम्प यांनी प्रतिक्रिया देताना इराणच्या नेतृत्वावरही टीका केली. त्यांनी सांगितले की, इराणी नेतृत्वामध्ये एकमताचा अभाव दिसून येतो. तडजोडीची इच्छा असली तरी अंतर्गत मतभेदांमुळे निर्णय प्रक्रिया अडखळत असल्याचे त्यांनी नमूद केले. त्यांनी पुन्हा एकदा ठाम भूमिका घेत इराणला अण्वस्त्र प्राप्त करण्याची परवानगी दिली जाणार नाही, असे स्पष्ट केले.