तरुण तेजपाल बलात्कार प्रकरणात दोषी १० वर्षांची सक्तमजुरीची शिक्षा; उच्च न्यायालयाचा निर्णय

पणजी: गोव्यातील चर्चित लैंगिक अत्याचार प्रकरणात मुंबई उच्च न्यायालयाच्या गोवा खंडपीठाने तहलका या मासिकाचे माजी संपादक तरुण तेजपाल यांना गुरुवारी दोषी ठरवले आहे. यापूर्वी कनिष्ठ न्यायालयाने दिलेल्या निर्दोष मुक्ततेचा निर्णय उच्च न्यायालयाने रद्द केला असून, दोष सिद्ध झाल्यानंतर दुपारी तरुण तेजपाल याला १० वर्षांच्या सक्त मजुरीची शिक्षा सुनावली. न्यायमूर्ती डॉ. नीला गोखले आणि न्यायमूर्ती अमित जामदार यांच्या खंडपीठाने या प्रकरणातील अंतिम युक्तिवाद पूर्ण झाल्यानंतर निर्णय राखून ठेवला होता. त्यानंतर गुरुवारी निकाल जाहीर करत तेजपाल यांना दोषी ठरवण्यात आले. या निकालामुळे जवळपास तेरा वर्षे सुरू असलेल्या या प्रकरणाला महत्त्वाचे वळण मिळाले आहे. हे प्रकरण २०१३ मधील आहे. एका महिला सहकारी पत्रकाराने तेजपाल यांच्यावर लैंगिक अत्याचाराचा आरोप केला होता. तक्रारीनुसार, गोव्यात आयोजित एका कार्यक्रमादरम्यान ७ आणि ८ नोव्हेंबर रोजी हॉटेलमधील लिफ्टमध्ये तिच्यावर अत्याचार करण्यात आला. त्यानंतर या प्रकरणाची मोठी चर्चा झाली आणि गोवा पोलिसांनी गुन्हा दाखल करून तपास सुरू केला. मे २०२१ मध्ये कनिष्ठ न्यायालयाने तेजपाल यांची निर्दोष मुक्तता केली होती. त्या वेळी न्यायालयाने फिर्यादीच्या जबाबातील विसंगती आणि उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे आरोप सिद्ध होत नसल्याचे नमूद केले होते. तसेच, कथित घटनेशी संबंधित दृक्श्राव्यफितीत आरोपांना पुष्टी मिळत नसल्याचा मुद्दाही बचाव पक्षाने मांडला होता. कनिष्ठ न्यायालयाच्या निर्णयाविरोधात गोवा सरकारने उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले होते. सरकारने कनिष्ठ न्यायालयाच्या निर्णयावर आक्षेप घेत, पुराव्यांचे योग्य मूल्यमापन झाले नसल्याचा दावा केला होता. तसेच, निर्णयामध्ये फिर्यादीच्या वर्तनावर अनावश्यक प्रश्न उपस्थित करण्यात आल्याचेही सरकारचे म्हणणे होते. उच्च न्यायालयाने या सर्व बाबींचा सखोल विचार करून कनिष्ठ न्यायालयाचा निर्णय रद्द केला आणि तेजपाल यांना दोषी ठरवत १० वर्षांची शिक्षा सुनावली.

तेरा वर्षांच्या खटल्यात दोन वेगवेगळे निकाल या प्रकरणात तेरा वर्षांच्या कालावधीत दोन भिन्न न्यायनिर्णय समोर आले. प्रथम कनिष्ठ न्यायालयाने तेजपाल यांची निर्दोष मुक्तता केली होती. मात्र, उच्च न्यायालयाने त्या निर्णयाला उलटवत त्यांना दोषी ठरवले आहे. त्यामुळे या प्रकरणाने न्यायव्यवस्थेतील अपील प्रक्रियेचे महत्व पुन्हा अधोरेखित केले आहे.

पत्रकारितेतील दीर्घ कारकीर्द तरुण तेजपाल यांनी सुमारे तीन दशकांहून अधिक काळ पत्रकारिता क्षेत्रात काम केले. विविध वृत्तसंस्था आणि नियतकालिकांमध्ये त्यांनी संपादकीय जबाबदाऱ्या सांभाळल्या. त्यानंतर त्यांनी स्वतःचे प्रकाशन क्षेत्रातील उपक्रम सुरू केले आणि पुढे शोधपत्रकारितेला वाहिलेले स्वतंत्र वृत्तमाध्यम उभारले. त्यांच्या पत्रकारितेतील कामगिरीमुळे ते देशभरात परिचित झाले; मात्र २०१३ मध्ये झालेल्या आरोपांनंतर त्यांच्या कारकिर्दीला मोठा धक्का बसला.