आनंदसरी बरसल्या; उशिरा का होईना मान्सूनच्या दमदार हजेरीने महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा!

महाराष्ट्र: राज्यात यंदा अल निनोचे सावट असल्यामुळे आणि मान्सून तब्बल १५ ते २० दिवस उशिरा दाखल झाल्यामुळे शेतकरी सुरुवातीला कमालीचा हवालदिल झाला होता. मात्र, उशिरा का होईना राज्यात अखेर आनंदसरी बरसल्या असून बळीराजा या पावसात न्हाऊन निघाला आहे. मुंबईपासून कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भापर्यंत सर्वत्र मुसळधार पावसाने हजेरी लावली आहे. शहरांमध्ये यामुळे जनजीवन काहीसे विस्कळीत झाले असले, तरी शेतीप्रधान महाराष्ट्रासाठी हा पाऊस समृद्धीचे नवे संकेत घेऊन आला आहे.

गेल्या काही वर्षांत हवामानातील अनिश्चितता, अवकाळी पाऊस आणि जागतिक हवामान बदलामुळे शेतकरी मोठ्या संकटात सापडला होता. हवामान तज्ज्ञांनीही सुरुवातीला यंदाचा मान्सून अपेक्षेपेक्षा कमकुवत राहू शकतो असा इशारा दिला होता. त्यामुळे खरीप हंगामाचे नियोजन करताना शेतकऱ्यांच्या मनात मोठी चिंता होती. मात्र, निसर्गाने यंदा सकारात्मक भूमिका घेत अल निनोच्या प्रभावाला छेद दिला असून दमदार हजेरी लावली आहे. यामुळे शेततळी, विहिरी, धरणे आणि नद्या भरू लागल्या असून जमिनीतील ओलावा वाढल्याने खरिपाच्या पेरण्यांना मोठी गती मिळाली आहे. सोयाबीन, कापूस, तूर, उडीद, मका आणि भात यांसारख्या पिकांसाठी ही परिस्थिती अत्यंत पोषक मानली जात आहे.

दुसरीकडे, मुंबई, ठाणे, रायगड, रत्नागिरी आणि पालघर परिसरामध्ये मुसळधार पावसामुळे शहरी भागात वाहतूक कोंडी व काही ठिकाणी भूस्खलनाच्या घटना घडल्या आहेत. शहरी नियोजनातील त्रुटींमुळे उद्भवणाऱ्या या समस्या टाळण्यासाठी शहरांच्या नियोजनाचा पुनर्विचार करण्याची वेळ आली आहे. ग्रामीण भागात मात्र ‘पाणी आडवा-पाणी जिरवा’ मोहीम, शेततळी आणि जलसंधारण प्रकल्पांचे नियोजन गांभीर्याने करणे गरजेचे आहे, जेणेकरून उन्हाळ्यात पाणीटंचाईचे संकट उभे राहणार नाही. सध्या महाराष्ट्राच्या शिवारात हिरवाईचे स्वप्न डोलू लागले असून, बैलांच्या घंटानादापासून ते आधुनिक यंत्रसामग्रीच्या गडगडाटापर्यंत सर्वत्र एक नवे चैतन्य पाहायला मिळत आहे.