नांदेडमधील कोचिंग क्लासेस व शैक्षणिक संस्थांची सुरक्षा रामभरोसे? लखनौ दुर्घटनेनंतर अग्निसुरक्षा तपासणीची मागणी

नांदेड: उत्तर प्रदेशातील लखनौ येथे कोचिंग सेंटरमध्ये लागलेल्या भीषण आगीत अनेक विद्यार्थ्यांचा मृत्यू झाल्याच्या घटनेने संपूर्ण देश हादरला आहे. या पार्श्वभूमीवर नांदेड शहरासह जिल्ह्यातील कोचिंग क्लासेस, शाळा, महाविद्यालये आणि खासगी प्रशिक्षण संस्थांच्या सुरक्षा व्यवस्थेबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित होत आहेत. विद्यार्थ्यांच्या वाढत्या संख्येच्या तुलनेत अनेक ठिकाणी अग्निसुरक्षा उपाययोजनांची स्थिती समाधानकारक नसल्याची चर्चा असून प्रशासनाने तातडीने विशेष सुरक्षा तपासणी मोहीम हाती घ्यावी, अशी मागणी पालक व नागरिकांकडून होत आहे.

नांदेड हे शिक्षणाचे महत्त्वाचे केंद्र बनत असून स्पर्धा परीक्षा, व्यावसायिक अभ्यासक्रम आणि विविध प्रशिक्षणांसाठी जिल्ह्यासह राज्याच्या अनेक भागांतून विद्यार्थी येथे येत आहेत. त्यामुळे शहरात मोठ्या प्रमाणावर कोचिंग क्लासेस आणि प्रशिक्षण संस्था सुरू झाल्या आहेत. मात्र काही संस्था जुन्या इमारती, अरुंद जागा किंवा अपुर्‍या सुविधांच्या इमारतींमध्ये सुरू असल्याचे दिसून येते. अशा ठिकाणी आग लागल्यास विद्यार्थ्यांना सुरक्षित बाहेर काढण्यासाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध आहेत का, हा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, प्रत्येक शैक्षणिक संस्थेत कार्यरत अग्निशमन यंत्रणा, आपत्कालीन निर्गमन मार्ग, सुरक्षित विद्युत व्यवस्था, नियमित सुरक्षा तपासणी आणि आपत्कालीन परिस्थिती हाताळण्यासाठी प्रशिक्षित कर्मचारी असणे आवश्यक आहे. तसेच विद्यार्थ्यांसाठी नियमित मॉक ड्रिल आयोजित करून आपत्ती व्यवस्थापनाबाबत जनजागृती करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.

लखनौ दुर्घटनेनंतर जिल्हा प्रशासन, महानगरपालिका, अग्निशमन विभाग आणि शिक्षण विभागाने संयुक्तपणे सर्व शैक्षणिक संस्थांचे सुरक्षा ऑडिट करावे, अशी मागणी पुढे येत आहे. सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणार्‍या संस्थांवर कठोर कारवाई करून आवश्यक सुधारणा करण्यास भाग पाडले पाहिजे, असे पालकांचे मत आहे. दुर्घटना घडल्यानंतर उपाययोजना करण्यापेक्षा संभाव्य धोके आधीच ओळखून त्यावर प्रतिबंधात्मक पावले उचलणे अधिक महत्त्वाचे आहे. विद्यार्थ्यांची सुरक्षा ही कोणत्याही शैक्षणिक संस्थेची सर्वोच्च जबाबदारी असून नांदेड जिल्ह्यातील सर्व शिक्षण संस्थांनी याबाबत गंभीरतेने पावले उचलण्याची गरज व्यक्त होत आहे.