नांदेडच्या शासकीय रुग्णालयात ओपीडी नोंदणीला डिजिटल गती; ‘स्कॅन अँड शेअर’मुळे रुग्णांचा वेळ वाचणार

नांदेड : डॉ. शंकरराव चव्हाण शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय व रुग्णालय, विष्णुपुरी येथे बाह्यरुग्ण विभागातील (ओपीडी) नोंदणी प्रक्रिया अधिक गतिमान, सुलभ आणि तंत्रज्ञानाधिष्ठित करण्याच्या दृष्टीने ‘स्कॅन अँड शेअर’ ही डिजिटल आरोग्य सुविधा कार्यान्वित करण्यात आली आहे. भारत सरकारच्या आयुष्मान भारत डिजिटल मिशन अंतर्गत सुरू करण्यात आलेल्या या सुविधेमुळे रुग्णांना ओपीडी नोंदणीसाठी दीर्घकाळ रांगेत प्रतीक्षा करण्याची आवश्यकता मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे. रुग्णालय परिसरात उपलब्ध करून देण्यात आलेला ‘स्कॅन अँड शेअर’ क्यूआर कोड रुग्ण अथवा त्यांच्या नातेवाइकांना मोबाईलद्वारे स्कॅन करता येणार आहे. त्यानंतर आभा प्रोफाइलशी संलग्न माहितीच्या डिजिटल प्रमाणीकरणाद्वारे ओपीडी नोंदणी प्रक्रियेला सुरुवात करता येईल. संबंधित रुग्णाची आवश्यक माहिती डिजिटल माध्यमातून रुग्णालयाच्या नोंदणी प्रणालीशी जोडली गेल्यानंतर ओपीडीसाठी टोकन क्रमांक उपलब्ध होणार आहे. या प्रक्रियेमुळे पारंपरिक पद्धतीने रुग्णालयातील नोंदणी कक्षासमोर होणारी गर्दी आणि अनावश्यक प्रतीक्षा कमी करण्यास मदत होणार असून, रुग्णसेवेतील कार्यक्षमता, नोंदणी प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि डिजिटल आरोग्य व्यवस्थापनाला चालना मिळणार आहे. रुग्णालयात प्रदर्शित करण्यात आलेला ‘स्कॅन अँड शेअर’ क्यूआर कोड मोबाईलच्या कॅमेर्‍याद्वारे किंवा ABDM-सुसंगत डिजिटल आरोग्य अनुप्रयोगाद्वारे स्कॅन करावा. त्यानंतर संबंधित अ‍ॅपमध्ये लॉगिन करून रुग्णाची आभा प्रोफाइल माहिती रुग्णालयाच्या डिजिटल प्रणालीशी शेअर करण्यास संमती द्यावी. माहितीचे प्रमाणीकरण झाल्यानंतर ओपीडी नोंदणीसाठी टोकन क्रमांक प्राप्त होईल. टोकन क्रमांकानुसार संबंधित नोंदणी कक्षात जाऊन आवश्यक प्रक्रिया व शुल्क भरल्यानंतर ओपीडी नोंदणीचा कागद प्राप्त करता येईल. त्यानंतर रुग्णास संबंधित वैद्यकीय विभागात जाऊन वैद्यकीय अधिकार्‍यांकडून तपासणी व उपचाराचा सल्ला घेता येईल. डिजिटल आरोग्य नोंदींमुळे उपचार व्यवस्थेला मिळणार आधार – आभा क्रमांकाशी रुग्णाच्या आरोग्यविषयक नोंदी संलग्न केल्यास वैद्यकीय इतिहास, निदान अहवाल, प्रयोगशाळा तपासण्यांचे निष्कर्ष, औषधोपचाराची माहिती आणि इतर संबंधित आरोग्यविषयक दस्तऐवज डिजिटल स्वरूपात व्यवस्थापित करण्यास मदत होते. भविष्यातील उपचारांच्या वेळी उपलब्ध वैद्यकीय इतिहासाचा संदर्भ घेणे सुलभ झाल्याने निदान प्रक्रिया, उपचारांचे सातत्य आणि वैद्यकीय निर्णयक्षमता अधिक प्रभावी होण्यास सहाय्य मिळू शकते. विशेषतः वारंवार उपचार घेणारे रुग्ण, दीर्घकालीन आजारांचे व्यवस्थापन करणारे रुग्ण तसेच विविध वैद्यकीय तपासण्या आणि उपचारपद्धतींचा इतिहास असलेल्या रुग्णांसाठी डिजिटल आरोग्य नोंदी उपयुक्त ठरू शकतात. रुग्णांनी आधार व आभा क्रमांक सोबत आणण्याचे आवाहन रुग्णालयात उपचारासाठी येणार्‍या नागरिकांनी आधार कार्ड तसेच आभा कार्ड किंवा आभा क्रमांक सोबत आणावा, असे रुग्णालय प्रशासनाने आवाहन केले आहे. डिजिटल आरोग्य व्यवस्थेचा प्रभावी वापर करण्यासाठी नागरिकांनी स्वतःचा आभा क्रमांक तयार करून तो आरोग्य नोंदींशी संलग्न करणे उपयुक्त ठरणार आहे. आयुष्मान भारत डिजिटल मिशनच्या माध्यमातून आरोग्यसेवांमध्ये डिजिटल पायाभूत सुविधा विकसित करण्यावर भर दिला जात असून, रुग्णांच्या आरोग्यविषयक माहितीचे अधिक सुव्यवस्थित डिजिटल व्यवस्थापन, आरोग्यसेवेची सुलभ उपलब्धता आणि उपचार प्रक्रियेत सातत्य निर्माण करण्याच्या दृष्टीने अशा सुविधांना महत्त्व प्राप्त झाले आहे. नांदेड येथील डॉ. शंकरराव चव्हाण शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय व रुग्णालयात उपचारासाठी येणार्‍या नागरिकांनी उपलब्ध करून देण्यात आलेल्या ‘स्कॅन अँड शेअर’ डिजिटल ओपीडी नोंदणी सुविधेचा जास्तीत जास्त लाभ घ्यावा, असे आवाहन रुग्णालयाचे अधिष्ठाता यांनी केले आहे.