इराणच्या तेलावर अमेरिकेची नजर; खार्ग बेट ताब्यात घेण्याची ट्रम्प यांची धमकी

वॉशिंग्टन : पश्‍चिम आशियातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्‍वभूमीवर अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या एका विधानामुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारण आणि ऊर्जा बाजारात मोठी खळबळ उडाली आहे. इराणचे तेल मिळवण्याची इच्छा व्यक्त करताना, गरज पडल्यास इराणच्या महत्त्वाच्या खार्ग बेटावर ताबा मिळवण्याचा पर्यायही विचारात असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
ट्रम्प यांनी आमच्याकडे अनेक लष्करी पर्याय उपलब्ध आहेत. कदाचित आम्ही खार्ग बेट ताब्यात घेऊ, कदाचित नाही, असे सूचक विधान केले. खार्ग बेट हे इराणचे प्रमुख तेल निर्यात केंद्र असून, देशातील बहुतांश कच्चे तेल याच मार्गे जगभर पाठवले जाते. त्यामुळे या बेटावर नियंत्रण मिळवणे म्हणजे इराणच्या अर्थव्यवस्थेला मोठा धक्का मानला जातो. ट्रम्प यांनी त्यांच्या सामाजिक माध्यमावरील संदेशात इराणमधील काही लक्ष्यांवर कारवाई केल्याचा दावा करत अमेरिकन सैन्याचे कौतुक केले. अमेरिकेचे सैन्य जगातील सर्वात सक्षम आणि प्रभावी असल्याचेही त्यांनी नमूद केले. पश्‍चिम आशियात अमेरिकेची लष्करी हालचाल वेगाने वाढत असून सुमारे दहा हजार सैनिक तैनात करण्याची योजना आखली जात असल्याची माहिती समोर येत आहे. यात सागरी व हवाई दलातील जवानांचा समावेश असल्याचे सांगितले जाते. तज्ज्ञांच्या मते, खार्ग बेटावर कोणतीही लष्करी कारवाई झाल्यास संघर्ष अधिक तीव्र होऊन व्यापक परिणाम दिसू शकतात. युद्धजन्य परिस्थितीत राजनैतिक हालचालीही सुरू असून पाकिस्तानमार्फत इराणशी अप्रत्यक्ष संवाद सुरू असल्याचा दावा ट्रम्प यांनी केला आहे. सहा एप्रिलपर्यंत करारासाठी मुदत दिल्याचे सांगत, तो न झाल्यास इराणच्या ऊर्जा पायाभूत सुविधांवर हल्ला करण्याचा इशाराही त्यांनी दिला. या वाढत्या तणावाचा थेट परिणाम जागतिक तेल बाजारावर होत असून कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी उसळी दिसून येत आहे. दर प्रति बॅरल शंभर सोळा डॉलरच्या पुढे गेला असून गेल्या महिन्यात मोठी वाढ नोंदवली गेली आहे. ऊर्जा तज्ज्ञांच्या मते, खार्ग बेटावरील कोणताही व्यत्यय जागतिक पुरवठा साखळीला गंभीर धक्का देऊ शकतो.
दरम्यान, इराण आणि इस्रायल यांच्यातील संघर्ष आता अधिक व्यापक होत असून, त्याचे पडसाद इतर देशांतही उमटत आहेत. सौदी अरेबियातील अमेरिकन तळावर हल्ला झाल्याची माहिती समोर आली असून काही सैनिक जखमी झाल्याचे सांगितले जाते. तसेच येमेनमधील हूती बंडखोरांनी इस्रायलच्या दिशेने क्षेपणास्त्र डागल्याची घटनाही समोर आली आहे.