इराणने अणुकार्यक्रम थांबवावा अन्यथा करार अशक्य; अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांची ठाम भूमिका

वॉशिंग्टन : अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणविरोधात सुरू असलेल्या नौदल नाकेबंदीबाबत कठोर आणि ठाम भूमिका मांडली आहे. इराणने आपला अणुकार्यक्रम संपूर्णपणे बंद केला नाही, तर कोणताही करार होणार नाही, असा स्पष्ट इशारा त्यांनी दिला. अमेरिकेची ही कारवाई अत्यंत प्रभावी ठरत असल्याचा दावा करत त्यांनी या मोहिमेचे जोरदार समर्थन केले.
ट्रम्प यांनी सांगितले की, अमेरिकेने उभारलेली ही नाकेबंदी अत्यंत काटेकोर नियोजनावर आधारित असून ती पूर्णपणे यशस्वी ठरत आहे. त्यांच्या मते, या कारवाईमुळे अमेरिकेच्या नौदलाची ताकद आणि जागतिक स्तरावरील प्रभाव अधिक ठळकपणे दिसून येत आहे. कोणताही देश आता अमेरिकेसमोर सहजपणे उभा राहू शकणार नाही, असे त्यांनी ठामपणे नमूद केले.अमेरिकेच्या लष्करी क्षमतेबाबत बोलताना ट्रम्प म्हणाले की, त्यांच्या पहिल्या कार्यकाळापासून संरक्षण व्यवस्थेला मोठे बळकटीकरण देण्यात आले आहे. यामुळे आज अमेरिका जगातील सर्वात प्रभावशाली लष्करी शक्तींपैकी एक बनली आहे. इराणच्या लष्करी क्षमतेवर टीका करत त्यांनी दावा केला की, अमेरिकेच्या दबावामुळे इराणची नौदल शक्ती जवळपास निष्प्रभ झाली असून त्याची वायुसेना देखील प्रभावी कारवाई करण्याच्या स्थितीत उरलेली नाही. यावेळी त्यांनी व्हेनेझुलाचा उल्लेख करत सांगितले की, काही देशांमध्ये लष्करी यंत्रणा किती जलद कोसळू शकते, याची उदाहरणे जगाने पाहिली आहेत. त्याच धर्तीवर इराणलाही मोठा फटका बसत असल्याचे त्यांनी सुचवले. अमेरिका आणि इराण यांच्यात संवाद सुरू असल्याचे ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले. मात्र, पूर्वीप्रमाणे प्रत्यक्ष भेटीऐवजी सध्या बहुतेक चर्चा दूरध्वनीद्वारे होत आहेत. यामुळे प्रक्रिया अधिक वेगवान झाली असली, तरी प्रत्यक्ष चर्चांचा प्रभाव अधिक असल्याचे त्यांनी मान्य केले.
अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडचे प्रमुख यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, नाकेबंदी तोडण्याचा प्रयत्न करणार्‍या आतापर्यंत 42 व्यापारी जहाजांना परत पाठवण्यात आले आहे. या कारवाईमुळे इराणच्या सागरी व्यापारावर मोठा परिणाम झाला असून त्याच्या अर्थव्यवस्थेवर गंभीर दबाव निर्माण झाला आहे. या नाकेबंदीचा परिणाम केवळ इराणपुरता मर्यादित नसून जागतिक स्तरावरही जाणवत आहे.

दोन्ही देशांमध्ये तणाव वाढण्याची शक्यता
इराणने काही अटींसह युद्धविरामाचा प्रस्ताव पुढे ठेवला आहे. या प्रस्तावात नाकेबंदी उठवण्याची मागणी करण्यात आली आहे. मात्र, अमेरिकेने स्पष्ट केले आहे की, इराणने अणुकार्यक्रमाबाबत ठोस आणि अंतिम निर्णय घेतल्याशिवाय कोणतीही सवलत दिली जाणार नाही. एकूणच, इराणने अण्वस्त्र निर्मितीचा मार्ग पूर्णपणे सोडल्याशिवाय दोन्ही देशांमधील तणाव कमी होण्याची शक्यता कमीच असल्याचे स्पष्ट होत आहे. त्यामुळे येत्या काळात या संघर्षाचे रूप अधिक गंभीर होणार की राजनैतिक तोडगा निघणार, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.