भारतीय नौदलाच्या ताफ्यात तीन युद्धनौका दाखल

कोलकाता : भारतीय नौदलाच्या सागरी सामर्थ्यात आणखी भर घालत तीन अत्याधुनिक स्वदेशी युद्धनौकांचा समावेश करण्यात आला आहे. कोलकाता येथील श्यामा प्रसाद मुखर्जी बंदरात रविवारी झालेल्या विशेष समारंभात आयएनएस दूनागिरी, आयएनएस अग्रय आणि आयएनएस संशोधक या युद्धनौका नौदलाच्या ताफ्यात दाखल झाल्या. या तिन्ही नौकांचे आराखडे, निर्मिती आणि तंत्रज्ञान मोठ्या प्रमाणावर देशात विकसित करण्यात आले असून त्यामुळे भारताच्या संरक्षण स्वावलंबनाला नवे बळ मिळाले आहे.
या प्रसंगी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी उपस्थित होते. त्यांनी भारताने केवळ संरक्षण सामग्रीची खरेदी करणारा देश न राहता उत्पादन आणि निर्यात करणारे राष्ट्र बनण्याची गरज अधोरेखित केली. भारतीय अभियंते, तंत्रज्ञ आणि उद्योगांच्या क्षमतेमुळे देश संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भरतेकडे वेगाने वाटचाल करीत असल्याचे त्यांनी नमूद केले. भारतीय नौदलाच्या युद्धनौका आराखडा विभागाने या नौकांची रचना केली असून कोलकात्यातील जहाजबांधणी कारखान्यात त्यांची निर्मिती करण्यात आली आहे. या तिन्ही नौकांच्या समावेशामुळे समुद्री सुरक्षा, किनारी संरक्षण, पाणबुडीविरोधी कारवाया आणि सागरी सर्वेक्षण यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये भारतीय नौदलाची क्षमता अधिक सक्षम होणार आहे. आयएनएस दूनागिरी ही आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित पाचवी गुप्त वैशिष्ट्यांची युद्धनौका आहे. शत्रूच्या रडारला सहजपणे चकवा देण्याची क्षमता या नौकेत आहे. ती वेगवान आणि अचूक मारा करणार्‍या ब्रह्मोस क्षेपणास्त्रांनी सज्ज करण्यात आली आहे. या युद्धनौकेवर हेलिकॉप्टर कार्यान्वित करण्याची सुविधा उपलब्ध असून समुद्रातील विविध लष्करी मोहिमांमध्ये ती प्रभावी भूमिका बजावू शकते. पूर्व नौदल कमांडच्या ताफ्यात तिचा समावेश होणार असल्याने पूर्व किनारपट्टीवरील संरक्षण अधिक मजबूत होणार आहे. आयएनएस संशोधक ही युद्धासाठी नव्हे, तर सागरी संशोधन आणि सर्वेक्षणासाठी तयार करण्यात आलेली विशेष नौका आहे. किनारी भाग तसेच खोल समुद्रातील भूगर्भीय आणि जलवैज्ञानिक माहिती गोळा करणे हे तिचे प्रमुख कार्य राहणार आहे. आयएनएस अग्रय ही उथळ पाण्यात कार्य करणारी विशेष युद्धनौका असून तिचे प्रमुख उद्दिष्ट शत्रूच्या पाणबुड्यांचा शोध घेणे आणि त्यांचा नाश करणे हे आहे. या नौकेमध्ये आधुनिक ध्वनीशोधक प्रणाली, हलकी टॉर्पेडो शस्त्रे आणि स्वदेशी प्रक्षेपण यंत्रणा बसविण्यात आली आहे.