आजचा 21 जूनचा दिवस वर्षातील सर्वात मोठा13 तास 13 मिनिटे सूर्यप्रकाशाचा मिळणार अनुभव

पुणे : आज 21 जून हा दिवस उत्तर गोलार्धातील वर्षातील सर्वात मोठा दिवस म्हणून ओळखला जातो. पृथ्वीच्या अक्षाचा कल आणि सूर्याभोवतीच्या परिभ्रमणामुळे या दिवशी दिवसाचा कालावधी सर्वाधिक तर रात्रीचा कालावधी सर्वात कमी असतो. यंदा 21 जून रोजी सुमारे 13 तास 13 मिनिटांचा दिवस अनुभवता येणार असल्याने खगोलप्रेमी आणि विज्ञानप्रेमींमध्ये विशेष उत्सुकता आहे.
पृथ्वी सूर्याभोवती परिभ्रमण करत असतानाच स्वतःभोवतीही फिरते. पृथ्वीचा अक्ष सुमारे 23.5 अंशांनी कललेला असल्यामुळे वर्षभर दिवस आणि रात्रीच्या कालावधीत बदल होत असतात. या खगोलीय स्थितीमुळे ऋतूंची निर्मिती होते आणि सूर्याच्या आकाशातील स्थानातही बदल जाणवतो. 21 जून रोजी पृथ्वीचा उत्तर ध्रुव सूर्याकडे सर्वाधिक झुकलेला असतो. त्यामुळे सूर्य उत्तर दिशेकडे सर्वाधिक उंचीवर दिसतो. या खगोलीय घटनेला ग्रीष्म अयनबिंदू असे म्हटले जाते. या वेळी उत्तर गोलार्धात दिवसाचा कालावधी सर्वाधिक वाढतो, तर रात्र तुलनेने लहान होते. खगोलशास्त्रानुसार या दिवसानंतर सूर्याच्या प्रत्यक्ष दिसणार्‍या मार्गात बदल होऊ लागतो. यानंतर दक्षिणेकडे सरकण्याची प्रक्रिया सुरू होत असल्याचे भासते. सावल्यांच्या दिशेतील आणि लांबीतील बदलांचे निरीक्षण केल्यास हा फरक सहज लक्षात येऊ शकतो. वर्षातील आणखी दोन महत्त्वाच्या खगोलीय घटना म्हणजे वसंत संपात आणि शरद संपात. साधारणतः 22 मार्च आणि 23 सप्टेंबर रोजी सूर्य विषुववृत्ताच्या संदर्भातील काल्पनिक छेदनबिंदूंवर येतो. या दोन्ही दिवशी दिवस आणि रात्र जवळपास समान कालावधीची असते. पृथ्वीवरील ऋतू, दिवस-रात्रीतील बदल आणि सूर्याच्या स्थानातील हालचाल यांचा अभ्यास करण्यासाठी 21 जून हा दिवस विशेष महत्त्वाचा मानला जातो. या दिवशी प्रत्यक्ष सूर्योदयापासून सूर्यास्तापर्यंतचा कालावधी मोजून त्याचा अनुभव घ्यावा, असे आवाहन विज्ञानप्रेमी आणि खगोल अभ्यासकांनी केले आहे.
21 जून हा उत्तर गोलार्धातील वर्षातील सर्वात मोठा दिवस.
दिवसाचा कालावधी सुमारे 13 तास 13 मिनिटे.
पृथ्वीच्या 23.5 अंश कललेल्या अक्षामुळे ही स्थिती निर्माण होते.
या दिवशी उत्तर ध्रुव सूर्याकडे सर्वाधिक झुकलेला असतो.
दिवस सर्वात मोठा तर रात्र सर्वात लहान असते.