ईराण-अमेरिका संघर्ष थांबण्याची चिन्हे; दोन्ही देशांत होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील चर्चेला वेग

तहरान/वॉशिंग्टन: ईराण आणि अमेरिका यांच्यात गेल्या काही महिन्यांपासून सुरू असलेल्या तणावपूर्ण संघर्षात आता काहीसा दिलासा मिळण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या वापरासंदर्भातील राजनैतिक चर्चेत सकारात्मक प्रगति झाल्याची माहिती समोर आली असून, दोन्ही बाजूंनी संघर्षाऐवजी संवादाचा मार्ग स्वीकारण्याचे प्रयत्न सुरू असल्याचे संकेत मिळत आहेत. मात्र, हुती बंडखोरांचा आक्रमक पवित्रा कायम असल्याने पश्चिम आशियातील परिस्थिती अद्याप पूर्णपणे निवळलेली नाही.

उपलब्ध माहितीनुसार, ओमानच्या मध्यस्थीने ईराण आणि संबंधित पक्षांमध्ये होर्मुझ सामुद्रधुनीतील सागरी वाहतूक सुरळीत करण्याबाबत चर्चा सुरू आहे. या चर्चेत काही महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले असून अंतिम करारासाठी आणखी काही काळ लागू शकतो. ओमानचे प्रतिनिधी नुकतेच तहरानमध्ये जाऊन संबंधित अधिकाऱ्यांशी चर्चा करून परतले आहेत.

अमेरिकेने सलग अनेक दिवस सुरू असलेले हवाई हल्ले थांबवल्यानंतर परिस्थितीत काहीसा बदल झाल्याचे दिसून आले. अमेरिकेच्या लष्कराकडून एका रात्रीत कोणताही हल्ला करण्यात न आल्याने संघर्ष कमी करण्याच्या प्रयत्नांना चालना मिळाल्याची चर्चा आहे. या घडामोडींवर अमेरिका किंवा तिच्या संरक्षण यंत्रणेकडून अधिकृत भूमिका जाहीर करण्यात आलेली नसली, तरी सुरू असलेल्या राजनैतिक हालचालींवर अमेरिकेचे नेतृत्व लक्ष ठेवून असल्याचे वृत्त आहे.

सूत्रांच्या माहितीनुसार, ईराण आणि अमेरिका दोन्ही देश युद्धविरामाचा मार्ग शोधण्याच्या प्रयत्नात आहेत. विविध मध्यस्थ देशांकडून दोन्ही बाजूंमध्ये संवाद घडवून आणण्यासाठी प्रयत्न सुरू असून, तणाव कमी करण्यासाठी पर्यायांवर विचारविनिमय होत आहे.

तथापि, होर्मुझ सामुद्रधुनावरील नियंत्रणाचा मुद्दा अद्यापही दोन्ही देशांमध्ये मतभेदाचे प्रमुख कारण ठरला आहे. या सागरी मार्गावरील अधिकार, व्यापारी जहाजांची वाहतूक आणि सागरी सुरक्षेच्या प्रश्नांवर दोन्ही देशांनी आपापली भूमिका कायम ठेवली आहे. त्यामुळे अंतिम तोडगा निघण्यासाठी आणखी चर्चा आवश्यक असल्याचे मानले जात आहे.