निवडणूक आयोगाची मुजोरी सुरूच!

देशातील सर्वच विरोधी पक्षांनी एस‌आय‌आर ला विरोध केल्यानंतर आणि पश्चिम बंगाल च्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी या सर्वोच्च न्यायालयात स्वतः याविरोधात लढा देण्यास उभ्या ठाकल्या; तरीही, निवडणूक आयोग बाज येत नाही. आता दक्षिण भारतातील केरळ राज्याची एस‌आय‌आर यादी जाहीर करून निवडणूक आयोगाने मुजोरी सुरूच राहणार असल्याचे दाखवून दिले आहे.
निवडणूक आयोगाने शनिवारी केरळ विधानसभा निवडणुकीसाठी अंतिम मतदार यादी प्रकाशित केली. ही अद्ययावत यादी राजकीय पक्षांनाही दिली जाणार असल्याचे आयोगाने जाहीर केले आहे. भारतीय निवडणूक आयोगाने आयोजित केलेल्या तीन महिन्यांच्या विशेष सघन पुनरावृत्ती (SIR) सरावानंतर, राज्यातील मतदारांची संख्या २,६९,५३,६४४ झाली आहे. ऑक्टोबर २०२५ च्या मतदार यादीच्या तुलनेत, जी SIR साठी आधार यादी म्हणून काम करत होती आणि ज्यामध्ये २,७८,५०,८५५ मतदार होते, सध्याच्या प्रक्रियेमुळे ८,९७,२११ नावे वगळण्यात आली आहेत. मसुदा SIR यादीच्या तुलनेत वगळण्यात आलेल्यांमध्ये ही लक्षणीय घट आहे. केरळ राज्य निवडणूक आयोगाने नुकत्याच झालेल्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांसाठी वापरलेल्या मतदार यादीत २,८६,२४,५५८ मतदार होते. त्या तुलनेत, अंतिम एसआयआर यादीत १६,७९,९१४ मतदार कमी आहेत. एसआयआर प्रक्रिया अजूनही सुरू आहे. ३१ जानेवारी ते १६ फेब्रुवारी दरम्यान, निवडणूक आयोगाला ४,०१,३६८ अतिरिक्त अर्ज प्राप्त झाले. यामध्ये मतदार यादीतील दुरुस्तीसाठी १,२३,१३३ फॉर्म ६ अर्ज, ७,४२१ फॉर्म ६ अर्ज, ७,४२१ फॉर्म ६अ सबमिशन, १,६६,४०४ फॉर्म ७ विनंत्या आणि १,०४,४१० फॉर्म ८ अर्जांचा समावेश आहे. यापैकी काही अर्जदारांना पुरवणी यादीत समाविष्ट केले जाण्याची शक्यता आहे. एसआयआर प्रक्रियेदरम्यान, २३ डिसेंबर रोजी प्रसिद्ध झालेल्यातुलनात्मकदृष्ट्या, गेल्या लोकसभा निवडणुकीत केरळमध्ये २,७७,४९,१५९ मतदार होते, जे नवीनतम मतदार यादी पुनरावृत्तीनंतर नोंदणीकृत मतदारांच्या एकूण संख्येत निव्वळ घट दाखवते. प्रारूप मतदार यादीतून २४.०८ लाख नावे वगळण्यात आली . हरकती आणि सुनावणीनंतर, अतिरिक्त ५३,२२९ नावे वगळण्यात आली. तथापि, पडताळणीनंतर अंतिम यादीत १५,११,२९२ नवीन मतदारांची नावे जोडण्यात आली. अद्ययावत मतदार यादीनुसार, केरळमध्ये आता १४० विधानसभा मतदारसंघांमध्ये २,६९,५३,६४४ नोंदणीकृत मतदार आहेत. पुनरावृत्ती प्रक्रियेनंतर अंतिम यादीतून एकूण ९,०६,२११ नावे वगळण्यात आली आहेत. मुख्य निवडणूक अधिकारी रथन यू. केळकर यांच्या कार्यालयाने शुक्रवारी, २० फेब्रुवारी रोजी ही आकडेवारी जाहीर केली. अद्ययावत मतदार यादी २१ फेब्रुवारी रोजी अधिकृतपणे प्रकाशित केली जाईल आणि आगामी विधानसभा निवडणुकीसाठी ती लागू होईल.२३ डिसेंबर रोजी प्रसिद्ध झालेल्या मसुदा यादीत सुमारे २.७० कोटी मतदारांची नोंद होती. सर्व १४० विधानसभा मतदारसंघांमधील छाननी, दुरुस्त्या आणि सुनावणीनंतर, अंतिम मतदार संख्या २.६९ कोटी निश्चित करण्यात आली आहे. एसआयआरच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात, राज्यभरात २.७८ कोटी अर्ज वितरित करण्यात आले. पडताळणीनंतर, ५३,२२९ नावे मसुदा यादीतून वगळण्यात आली. वगळण्यात आलेल्यांमध्ये मृत व्यक्ती, परदेशी नागरिकत्व घेतलेल्या व्यक्ती, निवासस्थान स्थलांतरित केलेले मतदार आणि डुप्लिकेशनच्या प्रकरणांचा समावेश आहे. मुख्य कार्यकारी अधिकारी कार्यालयाने सांगितले की, मसुदा यादी प्रकाशित झाल्यानंतर ३६,८८,९४८ नोटिसा बजावण्यात आल्या होत्या आणि अशा सर्व प्रकरणांच्या सुनावणी आता पूर्ण झाल्या आहेत. यापैकी १९,३२,६८८ मतदारांना “नो मॅपिंग” म्हणून वर्गीकृत करण्यात आले होते ज्यांचे तपशील २००२ च्या मतदार यादीशी जोडले जाऊ शकले नाहीत, तर १७,५६,२६० मतदारांच्या नोंदींमध्ये स्थानिक विसंगती होती. गेल्या वर्षी २७ ऑक्टोबर ते ३० जानेवारी २०२६ दरम्यान, फॉर्म ६ अंतर्गत १३,५१,१५१ नवीन अर्ज यादीत समाविष्ट करण्यासाठी स्वीकारण्यात आले. याव्यतिरिक्त, परदेशी मतदार म्हणून नोंदणी करू इच्छिणाऱ्या परदेशी नागरिकांकडून फॉर्म ६अ अंतर्गत १,५९,१११ अर्ज मंजूर करण्यात आले. याच कालावधीत, समाविष्ट करण्यासाठी किंवा वगळण्यासाठी २४,२८,६३९ अर्जांवर प्रक्रिया करण्यात आली आणि विद्यमान नोंदींमध्ये सुधारणा करण्यासाठी ३,९३,३३३ अर्ज मंजूर करण्यात आले. एकूण २.६९ कोटी मतदारांपैकी १.३१ कोटी पुरुष आणि १.३८ कोटी महिला आहेत, जे राज्यात महिला मतदारांची संख्या जास्त असल्याचे दर्शवते. अंतिम यादीत २,२३,५५८ प्रवासी मतदारांचाही समावेश आहे