Property Info : सावधान ! भाडेकरूच होईल तुमच्या घराचा मालक ? सुप्रीम कोर्टानं वाढवलं घरमालकांचं टेन्शन

तुमचे घर तुमच्या हातातून निसटू शकते. सर्वोच्च न्यायालयाच्या अलिकडच्या एका महत्त्वाच्या निर्णयानंतर लाखो घरमालकांच्या चिंता वाढल्या आहेत. भाडेकरू आणि मालमत्तेबाबत सुरू असलेल्या चर्चेदरम्यान सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयाचे खरे सत्य जाणून घ्या.

कल्पना करा, तुमची वडिलोपार्जित जमीन किंवा घर, जे तुम्ही वर्षानुवर्षे सांभाळले आहे, ते अचानक दुसऱ्याच्या नावावर होते. तुम्हाला धक्का बसला का? ही चित्रपटाची कथा नाही, तर भारताच्या ‘12 वर्षाचा नियम’ किंवा प्रतिकूल ताब्याचे सत्य आहे. तुम्हाला अचानक एकेदिवशी कळले की तुमच्या मालमत्तेवर दुसरा कोणीतरी मालकी हक्क सांगत आहे तर काय होईल? सर्वोच्च न्यायालयाच्या अलिकडच्या निर्णयानंतर अशाच प्रकारच्या चिंता समोर आल्या आहेत.

एखादा भाडेकरू 12 वर्षे घरात राहिला तर त्याचा मालक होऊ शकतो, अशी चर्चा बाजारात जंगलातील आगीसारखी पसरत आहे. पण सत्य काय आहे? एखादा भाडेकरू खरोखरच तुमच्या घराचा ताबा घेऊ शकतो का? चला तर मग कायदेशीर कोडे समजून घेऊया.

भारतात Adverse Possession चा नियम काय
प्रतिकूल ताबा एक कायदेशीर सिद्धांत आहे ज्या अंतर्गत एखादी व्यक्ती मालकाच्या माहितीशिवाय 12 वर्षे मालमत्तेचा वापर करत राहिली तर ती मालकीचा दावा करू शकते. परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे की काही कठोर अटी पूर्ण झाल्याशिवाय हा नियम सामान्य भाडेकरूंना लागू होत नाही.

मालकाकडून पूर्ण दुर्लक्ष: मालकाने 12 वर्षांपासून मालमत्तेची कोणतीही काळजी घेतलेली नाही.
सतत आणि अखंड ताबा: भाडेकरू तेथे कोणत्याही व्यत्ययाशिवाय दीर्घकाळापासून राहत आहे.
कायदेशीर कागदपत्रे: भाडेकरूकडे जागेशी संबंधित मतदार ओळखपत्र, वीज बिल किंवा कर पावती यासारखी कागदपत्रे असणे आवश्यक आहे.
भाडे करार नाही: दोन्ही पक्षांमध्ये कोणताही वैध भाडे करार किंवा भाडे भरण्याचा रेकॉर्ड नसावा.
मालकाने कोणतीही कारवाई केलेली नसावी: 12 वर्षांपासून भाडे मागितले गेले नाही किंवा घराबाहेर काढण्याची कोणतीही सूचना पाठवण्यात आली नाही.

पक्के भाडे करार तयार करा: 11 महिने किंवा 3 वर्षांचे करार करा आणि त्यात उप-भाडेपट्टा (लीज) आणि मालमत्तेच्या व्यावसायिक वापरावर बंदी यासारख्या अटी नमूद करा.
नोंदणी करा: जास्त भाडे आकारल्या जाणाऱ्या मालमत्तांसाठी भाडे करार नोंदणीकृत करणे अनिवार्य करा.
नोंदी ठेवा: भाडे देयकांचे संपूर्ण रेकॉर्ड ठेवा आणि दरवर्षी नियमित टॅक्स भरा.
सिक्युरिटी डिपॉझिट घ्या: घराचा गैरवापर होऊ नये म्हणून व्याजमुक्त डिपॉझिट निश्चित करा.
वेळेवर भाडेपट्टा रिन्यू करा: वेळोवेळी करारनामा अपडेट करा जेणेकरून भाडे बाजार दराप्रमाणे असेल.

सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयामुळे स्पष्ट होते की कठोर कायदेशीर अटी पूर्ण केल्याशिवाय कोणताही भाडेकरू घरमालकाच्या मालमत्तेवर मालकी दावा करू शकत नाही. त्याचवेळी, भविष्यात कोणतीही कायदेशीर अडचणी टाळण्यासाठी घरमालकांनी योग्य कागदपत्र प्रक्रिया केली पाहिजे, वेळेवर कारवाई करावी आणि मालमत्तेचे नियमित निरीक्षण करावे.