ऑपरेशन टायगर यशस्वी होणार का?

देशभरात अनेक वेळस भाजपने ऑपरेशन लोटस राबवत विविध राज्यांमध्ये सत्ता काबीज केली असली तरी, भाजपने गेल्या काही वर्षांपासून शांतता पाळली असल्याचे दिसून येत आहे. मात्र बिहारमध्ये नितीशकुमार यांना राज्यसभेवर पाठवण्याची खेळी करत, बिहारमध्ये भाजपचा मुख्यमंत्री बसवण्याच्या हालचाली भाजपने केल्याचे दिसून येत आहे. महाराष्ट्रात भाजप सत्तेत असला तरी, ठाकरे आणि शरद पवारांच्या खासदारांवर भाजपची नजर असल्याचे दिसून येत आहे. कारण बिहारमध्ये नितीशकुमार कधी पलटी मारतील सांगता येत नाही, त्यामुळे भाजपने वेळीच सावध होत शिंदे आणि शरद पवार गटातील खासदार आपल्या गटात कसे येतील, याची चाचपणी सुरू केल्याचे दिसून येत आहे. त्याच पार्श्‍वभूमीचा विचार केल्यास उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे नुकतेच दिल्लीत जाऊन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि गृहमंत्री अमित शहा यांची भेट घेतल्याचे दिसून आले. यासंदर्भात ठाकरे गटाचे नेते संजय राऊत यांनी ऑपरेशन टायगर राबवण्यात येत असून, त्याची चाहूल राऊतांना लागल्याचे दिसून येत आहे. त्यामुळे त्यांनी काँगे्रस नेते खा. राहुल गांधींचा एक व्हिडिओ ट्विट करत तुम्ही गेलात तरी मला फरक पडत नसल्याचे सूचित केल्याचे दिसून येत आहे. या संपूर्ण घडामोडींचा विचार केल्यास ठाकरेंचे चार खासदार शिंदेंच्या संपर्कात असून, ते लवकरच सत्तेत सहभागी होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे ठाकरे गटाला पुन्हा धक्का बसण्याची शक्यता आहे. कारण शिंदे भाजपची जवळीक साधून त्यांच्या गरजा पूर्ण करत आपले वजन टिकवून ठेवण्यासाठी ते प्रयत्न करतांना दिसून येत आहे. शरद पवार गट आणि राष्ट्रवादी काँगे्रस एकत्र येण्याच्या तयारीत होते, मात्र पटेल आणि तटकरे यांनी आपल्याला विलीनीकरण झाल्यास किंमत राहणार नाही, याची पूर्ण माहीत असल्यामुळे दोन्ही नेत्यांनी विलीनीकरण टाळले. त्यामुळे शिंदेंना धरून ठाकरे गटाला भगदाड पाडण्यासाठीच आपॅरेशन टायगर राबवणार असल्याचे दिसून येत आहे.
‘ऑपरेशन टायगर’ या गूढ नावाने सुरू झालेल्या चर्चेमुळे सत्तेच्या समीकरणांमध्ये मोठे बदल होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांची पंतप्रधान मोदी आणि शहा यांची घेतलेली भेट ही केवळ औपचारिक नसून, त्यामागे ठोस राजकीय रणनीती दडलेली असल्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. या भेटीनंतर शिंदे यांनी आपल्या खासदारांशी साधलेला संवादही तितकाच महत्त्वाचा मानला जात आहे. या सर्व घडामोडींच्या पार्श्‍वभूमीवर उद्धव ठाकरे यांच्या गटातील काही खासदार शिंदे गटात प्रवेश करण्याच्या तयारीत असल्याची चर्चा रंगू लागली आहे. विशेषतः चार खासदारांच्या संभाव्य फुटीची माहिती राजकीय वर्तुळात वेगाने पसरत आहे. जर ही शक्यता वास्तवात उतरली, तर दिल्लीतील शिंदे गटाची ताकद लक्षणीयरीत्या वाढेल आणि ठाकरे गटाला मोठा राजकीय धक्का बसेल. या पार्श्‍वभूमीवर संजय राऊत यांची भूमिका आणि त्यांचे संकेत अधिक महत्त्वाचे ठरतात. राऊत यांनी शेअर केलेल्या एका व्हिडिओमुळे राजकीय चर्चांना आणखी खतपाणी मिळाले आहे. हा व्हिडिओ केवळ योगायोगाने शेअर करण्यात आला की तो संभाव्य राजकीय घडामोडींचा सूचक इशारा आहे, याबाबत विविध तर्कवितर्क लावले जात आहेत. राजकारणात प्रतीकात्मक संदेशांचा वापर नवा नाही; त्यामुळे या कृतीकडेही गंभीरपणे पाहिले जात आहे. ‘ऑपरेशन टायगर’ या नावातच आक्रमकता आणि निर्णायक कृतीचा संकेत दडलेला दिसतो. यामुळे केवळ खासदारांचीच नव्हे, तर राज्यातील व्यापक राजकीय समीकरणांची पुनर्रचना होण्याची शक्यता आहे. मागील काही वर्षांत महाराष्ट्रात घडलेल्या राजकीय उलथापालथींचा विचार करता, अशा प्रकारच्या हालचाली आता अनपेक्षित राहिलेल्या नाहीत. मात्र, प्रत्येक वेळी त्यांचे परिणाम दूरगामी ठरतात, हेही तितकेच खरे. या संपूर्ण घडामोडीत भाजपची भूमिका देखील महत्त्वाची मानली जात आहे. शिंदे यांच्या दिल्ली भेटीत भाजपच्या वरिष्ठ नेत्यांशी झालेल्या चर्चेचा तपशील अधिकृतरीत्या समोर आलेला नसला, तरी त्यातून भविष्यातील राजकीय दिशा निश्‍चित होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. केंद्रातील सत्ताधार्‍यांचा पाठिंबा मिळाल्यास शिंदे गट अधिक बळकट होऊ शकतो, अशी राजकीय विश्‍लेषकांची धारणा आहे. दुसरीकडे, ठाकरे गटासाठी ही परिस्थिती आव्हानात्मक ठरू शकते. आधीच संघटनात्मक स्तरावर काही अडचणींचा सामना करत असताना, खासदारांची संभाव्य फूट हा आणखी एक मोठा धक्का ठरू शकतो. त्यामुळे पुढील काही दिवसांत ठाकरे गट कोणती भूमिका घेतो, हे अत्यंत महत्त्वाचे ठरेल. पक्षातील असंतोष कमी करण्यासाठी आणि एकजूट राखण्यासाठी नेतृत्वाला अधिक सक्रिय व्हावे लागेल. राजकारणात अशा प्रकारच्या हालचालींमुळे जनतेतही संभ्रम निर्माण होतो. मतदारांनी दिलेल्या कौलाचा आदर राखणे ही लोकशाहीची मूलभूत अपेक्षा असते. मात्र, सत्तेसाठी होणार्‍या सततच्या राजकीय बदलांमुळे लोकांचा विश्‍वास डळमळीत होण्याचा धोका निर्माण होतो. त्यामुळे सर्व पक्षांनी जबाबदारीने वागण्याची गरज आहे. एकूणच, ‘ऑपरेशन टायगर’ ही केवळ एक चर्चा नसून, राज्याच्या राजकारणात मोठ्या बदलांची नांदी ठरू शकते. येत्या काळात या घडामोडी कोणत्या दिशेने वळतात, यावर महाराष्ट्राच्या राजकीय भवितव्याचे चित्र अवलंबून असेल. उद्धव ठाकरे गटातील खासदार खरोखरच फुटणार की हा केवळ राजकीय दबाव निर्माण करण्याचा डाव आहे, याचे उत्तर लवकरच स्पष्ट होईल. मात्र, या सर्व प्रक्रियेत राज्यातील राजकारण अधिक चुरशीचे आणि अनिश्‍चिततेने भरलेले राहणार, हे निश्‍चित.