इराणवरील हल्ला : जगावर सैनिकी व आर्थिक परिणाम!

वॉशिंग्टनमधील व्हाईट हाऊसमध्ये उपाध्यक्ष जेडी व्हान्स, परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो आणि संरक्षण सचिव पीट हेगसेथ यांच्यासमवेत राष्ट्राला उद्देशून राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जाहीर केले की, इराणच्या अणुस्थळांवर झालेल्या हल्ल्यांमध्ये अमेरिकेच्या बी-२ बॉम्बर्सचा सहभाग होता. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी व्हाईट हाऊसमधून राष्ट्राला संबोधित करताना दावा केला की इराणच्या प्रमुख अणु सुविधा “पूर्णपणे आणि पूर्णपणे नष्ट” झाल्या आहेत. इराणच्या अणुऊर्जा संघटनेने देखील यांची पुष्टी केली आहे. या हल्ल्यांमध्ये त्यांच्या फोर्डो, इस्फहान आणि नतान्झ येथील स्थळांना लक्ष्य करण्यात आले होते. परंतु, त्यांचा अणुकार्यक्रम कोणत्याही स्थितीत सुरूच राहील, असा थेट इशारा इराणने ही दिला आहे. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेचा कायमस्वरूपी सदस्य असलेल्या अमेरिकेने इराणच्या शांततापूर्ण अणुऊर्जा प्रकल्पावर हल्ला करून, संयुक्त राष्ट्रांच्या चार्टर, आंतरराष्ट्रीय कायदा आणि एनपीटीचे गंभीर उल्लंघन केले आहे, असा आरोपही इराणने लावला. तर, अमेरिकेने इराणमधील फोर्डो साइटसह तीन अणुस्थळांवर केलेल्या हल्ल्यांनंतर साइटबाहेरील रेडिएशन पातळीत कोणतीही वाढ झालेली नाही, असे आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्थेने रविवारी सांगितले. अमेरिकेने इराणच्या भूमिगत अणु प्रकल्पांवर हल्ला केल्यानंतर काही तासांतच, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी रविवारी संकटात सापडलेल्या देशाचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्किया यांच्याशी चर्चा केली. इराणचे अध्यक्ष यांच्याशी सध्याच्या परिस्थितीबद्दल सविस्तर चर्चा केली. अलिकडच्या काळात वाढलेल्या तणावाबद्दल तीव्र चिंता व्यक्त केली. तणाव कमी करण्यासाठी आणि संवाद साधण्यासाठीचे आवाहन पुन्हा एकदा केले. अमेरिकेच्या सैन्यावर आणि मध्य पूर्वेतील हितसंबंधांवर थेट हल्ले करण्यापासून आतापर्यंत परावृत्त राहीलेल्या इराणने असा इशारा दिला आहे की, युद्धात अमेरिकेच्या प्रवेशाचा सूड घेतला जाईल आणि युद्धाच्या विस्तृत धोक्याबद्दल या क्षेत्रात भीती निर्माण होईल. तो सूड कोणता आकार घेईल, हे स्पष्ट नाही. विश्लेषकांनी असाही अंदाज लावला आहे की, इराण या प्रदेशातील अमेरिकन सैन्यावर आणि तळांवर हल्ले करून किंवा त्याच्या अणुकार्यक्रमाला गती देऊन प्रतिक्रिया देऊ शकेल – असे गृहीत धरून की हा कार्यक्रम अमेरिकेच्या बॉम्बहल्ल्यात वाचला. इस्रायल आणि इराण, अनेक दशकांपासूनचे घेतलेले शत्रू आहेत. १३ जूनपासून हल्ले करत आहेत, जेव्हा इस्रायलने अणु प्रतिष्ठानांसह इराणच्या पायाभूत सुविधांना आणि लष्करी नेत्यांना लक्ष्य करून अचानक हल्ला केला. इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू म्हणाले की, त्यांच्या राष्ट्राला आण्विक “होलोकॉस्ट” थांबवायचे असल्यास कारवाई करण्याशिवाय पर्याय नाही. दरम्यान, मध्यपूर्वेतील युद्धांसह भू-राजकीय तणावाचा भारतीय कंपन्यांवर परिणाम झाला असून ६३ टक्के कंपन्यांनी पुष्टी केली की, त्यांच्या कंपन्या एकतर कर्मचारी कपात करिता आहेत किंवा वेतन कमी करत आहेत, असा दावा एका अहवालात केला आहे. हा अहवाल १२ मे ते ६ जून दरम्यान देशातील विविध क्षेत्रातील दोन हजारपेक्षा अधिक कर्मचाऱ्यांच्या ऑनलाइन सर्वेक्षणावर आधारित आहे. अहवालात म्हटले आहे की ३० टक्के कर्मचाऱ्यांनी कबूल केले की, ते अत्यंत चिंतेत आहेत आणि आधीच पूर्व चेतावणी चिन्हे पाहत आहेत. तर, २६ टक्के लोकांनी स्वतःला चिंतित असल्याचे म्हटले आहे. हे सर्वेक्षण आपण ज्या वेळेत आहोत त्याचे थेट प्रतिबिंब आहे. बाह्य जगाच्या घडामोडी अपेक्षेपेक्षा वेगाने अंतर्गत कार्य वास्तविकतेला आकार देत आहे. ६३ टक्के कंपन्या गोठवताना किंवा नोकर कपात करत असताना आणि कर्मचारी सक्रियपणे अपस्किलिंग करत आहेत किंवा पर्याय शोधत आहेत.