डिजिटल अरेस्टबाबत समाजात जागृती आवश्यक ः पंतप्रधान मोदी

नवी दिल्ली : दूरध्वनी आणि संदेशांच्या माध्यमातून ‘डिजिटल अटक’सारख्या बनावट धाकदपटशाहीचा वापर करून नागरिकांची तसेच व्यावसायिकांची फसवणूक होत असल्याबाबत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी चिंता व्यक्त केली. समाजात या प्रकारांविषयी जागरूकता वाढत असली, तरी अपेक्षित सतर्कता अजूनही सर्वांपर्यंत पोहोचलेली नाही, असे त्यांनी नमूद केले.
 मन की बात च्या 131 व्या भागातून देशवासीयांशी संवाद साधताना त्यांनी हा मुद्दा मांडला. काही जण स्वतःला वरिष्ठ अधिकारी असल्याचे भासवून दूरध्वनी करतात, भीती निर्माण करतात आणि वैयक्तिक माहिती मागतात. अनेक नागरिक अशा जाळ्यात अडकतात, असे त्यांनी सांगितले. आज करप्रणाली, निवृत्तीवेतन, अनुदान, विमा, तात्काळ धनप्रेषण व्यवस्था आदी अनेक सेवा बँक खात्यांशी जोडलेल्या आहेत. त्यामुळे बँकांकडून वेळोवेळी ग्राहक पडताळणी केली जाते. मात्र ही पडताळणी केवळ बँकेच्या अधिकृत संकेतस्थळावर, अधिकृत साधनाद्वारे किंवा प्रत्यक्ष बँकेत जाऊनच करावी, असा सल्ला त्यांनी दिला. संकेतशब्द नियमित बदलणे, गोपनीय माहिती अनोळखी व्यक्तींना न देणे आणि शंका आल्यास थेट बँकेशी संपर्क साधणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. देशात आर्थिक साक्षरतेसाठी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाकडून वर्षभर मोहीम राबवली जात असल्याची माहिती त्यांनी दिली. जागरूक आणि सक्षम नागरिकांच्या बळावरच आत्मनिर्भर राष्ट्र उभे राहते, असा विश्‍वास त्यांनी व्यक्त केला.
याच संवादात राजधानीत झालेल्या जागतिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता परिणाम परिषदेकडे त्यांनी लक्ष वेधले. विविध देशांचे नेते, उद्योगक्षेत्रातील प्रतिनिधी आणि नवोन्मेषक या परिषदेत सहभागी झाले होते. कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा मानवकल्याणासाठी कसा उपयोग होऊ शकतो, यावर चर्चा झाली. दुग्धव्यवसाय क्षेत्रातील सहकारी संघटना  अमूल यांनी जनावरांच्या आरोग्यनिगेसाठी विकसित केलेल्या तंत्रज्ञानाचे सादरीकरण केले. तसेच भारतीय सांस्कृतिक वारसा जतन करण्यासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर कसा करता येतो, हेही दाखवण्यात आले. आयुर्वेदातील महत्त्वाचा ग्रंथ सुश्रुत संहिता याचे वाचनीय स्वरूपात रूपांतर करून विविध भाषांमध्ये उपलब्ध करण्याचे उदाहरण परिषदेत सादर करण्यात आले. भारताने विकसित केलेली तीन स्वतंत्र प्रारूपेही यावेळी मांडण्यात आली, असे त्यांनी सांगितले. वीस षटकांच्या विश्‍वचषक स्पर्धेचा उल्लेख करताना पंतप्रधानांनी सांगितले की, अनेक परदेशी संघांमध्ये भारतीय वंशाचे खेळाडू महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. कॅनडा संघाचा कर्णधार यांचा जन्म पंजाबमधील गुरदासपूर येथे झाला होता. तसेच अमेरिका संघाचा कर्णधार यांनी गुजरातमधील कनिष्ठ गटांत खेळले आहे. ओमान, इटली आणि संयुक्त अरब अमिरात या संघांमध्येही भारतीय वंशाचे खेळाडू उल्लेखनीय कामगिरी करत आहेत. भारतीय जिथेही स्थायिक झाले तरी आपल्या मातृभूमीशी नाते जपतात, ही भावना अभिमानास्पद असल्याचे त्यांनी म्हटले.